تاریخ وطن

صدانت تقلیل‌گرایی نسبت به مجازات‌های سالب حیات در حقوق کیفری ایران تقلیل‌گرایی نسبت به مجازات‌های سالب حیات در حقوق کیفری ایران نویسندگان: محسن برهانی و محمدامین رادمند مطابق با اصل چهارم قانون اساسی، قانون‌گذار در جمهوری اسلامی مکلف است بر مبنای فقه شیعی قانون‌گذاری نماید. معمولاً بالا بودن نرخ اعدام در ایران به فقه استناد داده می‌شود. در حالی که مراجعه به فقه به‌روشنی نشان می‌دهد که در رابطه با موضوع واحد، نظرات مختلفی وجود دارد. قواعد مختلفی در فقه وجود دارد که بر احتیاط در مسئله دماء تأکید د

صدانت سخنرانی موسی غنی‌نژاد با عنوان «آزادی در اندیشه مدرن» در هشتاد و دومین جلسه از سلسله‌نشست‌های «گفتار و اندیشه»، دکتر موسی غنی‌نژاد با تمرکز بر مفهوم «آزادی» در اندیشه مدرن، به بررسی جایگاه فرد در ساختار مفهومی و اخلاقی این نوع تفکر پرداخت. ایشان با تأکید بر این نکته که فرد در اندیشه مدرن نه صرفاً یک واحد اجتماعی، بلکه مفهومی اخلاقی و خودبسنده است، به تبیین چگونگی گره خوردن آزادی با شأن فردی در جوامع مدرن پرداختند. در ادامه، نشست با بخش پرسش و پاسخ همراه بود و دکتر غنی‌نژاد به سؤالات حاضران

صدانت نسل زِد و محافظه‌کاران: بیش از سایرین در خطر اطلاعات نادرست نسل زِد و محافظه‌کاران: بیش از سایرین در خطر اطلاعات نادرست نویسنده: هادی صمدی چه کسانی بیشتر گول اطلاعات نادرست را می‌خورند؟ در پاسخ به این پرسش مهم پژوهش بسیار بزرگی انجام شده است؛ بیش از ۶۶ هزار نفر در ۲۴ کشور جهان از طریق یک وب‌سایت عمومی در این پژوهش شرکت داشتند. نقش سن: نتایج تا حد زیادی ناامیدکننده است زیرا نشان می‌دهد که به‌خلاف تصور رایج که جوانان نسل زد (متولدین ۱۹۹۷-۲۰۱۲) به دلیل بزرگ شدن با اینترنت آگاهی رسانه‌ای بیشتر

صدانت سلسله گفت‌وگوهای «آدمی» در گفتگو با جواد حاتمی تلاش برای فهمِ ماهیت انسان و چگونگی کارکرد ذهن و روان او، پیشینه‌ای چندهزارساله دارد. بسیاری از متفکران و فلاسفه در طول تاریخ کوشیده‌اند توصیفی از انسان ارائه دهند و بر اساس آن، به توصیه‌های اخلاقی، حقوقی، اجتماعی، سیاسی و دیگر حوزه‌ها بپردازند. بسیاری از آموزه‌ها و نظریات (از جمله آرمان‌شهرهای پیشنهاد شده توسط متفکران مختلف)، مبتنی بر این پرسش بنیادین هستند که “انسان چیست؟”. از این رو، یکی از مهم‌ترین شیوه‌های ارزیابی این نظریات،

صدانت معرفی و بررسی کتاب «اندیشه پیشرفت و تحولات جدید جامعه ایران» با حضور هادی خانیکی (نویسنده کتاب) حزب اتحاد ملت شعبه فارس، در سلسله‌نشست‌های گفتار و اندیشه به معرفی و بررسی کتاب «اندیشه پیشرفت و تحولات جدید جامعه ایران» پرداخته است. در این نشست که ۱۸ اردیبهشت‌ماه در شیراز برگزار شد، هادی خانیکی، نویسنده کتاب و استاد ارتباطات دانشگاه علامه، مروری اجمالی بر اندیشه‌ها و پژوهش‌های مجید تهرانیان که در این کتاب به آن اشاره شده است و دیدگاهش درباره توسعه کشور داشته است که خلاصه‌ای از آن در ادامه می

صدانت سنت‌گرایی علیه سنت جستاری دربارۀ بحرانِ معرفت‌شناختی در جامعۀ ایرانی به بهانۀ درگذشت فیلسوف معاصر السدیر مک اینتایر نویسنده: محمدرضا لبیب در این جستار می‌کوشیم تا با رجوع به نظریه‌های آلاسدیر مک‌اینتایر (۲۰۲۵-۱۹۲۹)، نسبت پیچیده و پرتنش میان سنت و عقلانیت را بازشناسی کنیم و موقعیت آن را در جامعه معاصر ایران تحلیل کنیم. مک‌اینتایر برآنست که عقلانیت بدون پشتوانه سنتِ زنده، تهی و بی‌معناست، و سنتْ بدون توانایی گشودگی، بازاندیشی و گفت‌وگو، به بن‌بست و ایستایی می‌رسد. سنت، همچون رودخانه‌ای جاری

صدانت بررسی انتقادی مسئلهٔ اختفای الهی با نگاهی به معنای هدایت‌گری خداوند اختفای الاهی چالشی بود که نخستین بار نیچه از آن سخن گفت و پس از او جان شلنبرگ با مرام تحلیلی آن را بازتقریر کرد و جانی دوباره بخشید. محتوای سخن نیچه آن است که اختفای الاهی با قدرت، علم و خیرخواهی مطلق خداوند در تعارض است، اما شلنبرگ آن را متعارض با عشق‌ورزی خداوند نگریست و استدلال کرد عاشق راه را بر ارتباط‌گیری معشوق با خودش نمی‌بندد و چون عملا دیده‌ایم این راه بسته است و تلاش بندگان فراوانی برای ارتباط‌گیری با خداوند با ب

صدانت چطور با کودکان در مورد جنگ صحبت کنیم؟ اخبار، تلویزیون و همه جای دنیا پر است از صحنه‌های جنگ شامل تیراندازی به مردم و بمباران. بچه‌ها این چیزها را می‌بینند و به شدت نگران و مضطرب می‌شوند. اما ما باید چه کار کنیم؟ آیا باید در مورد جنگ با کودکانمان صحبت کنیم؟ و واقعاً چطور با بچه‌ها در مورد جنگ حرف بزنیم و چگونه به آنها احساس امنیت بدهیم؟ در این مطلب با نحوهٔ صحبت کردن و توضیح جنگ به کودکان آشنا شوید. درک کودک از جنگ چقدر است؟ درگیر شدن کشورها در جنگ می‌تواند تأثیر عمیقی روی کودکان بگذارد. حت

صدانت من هم کسی هستم! تأملی در نسبت هویت و کین‌توزی من هم کسی هستم! تأملی در نسبت هویت و کین‌توزی امید قائم پناه به زعم فوکویاما «هویت» در جهان معاصر، اهمیت خاصی دارد و کلید فهم بسیاری از جنبش‌ها، اعتراضات و انقلاب‌ها است. در ابتدا لازم است به عنوان مقدمه به حدود دو هزار و چهارصد قبل و به طور خاص به سقراط بازگردیم؛ سقراط نفس انسان را به سه بخش تقسیم می‌کرد: عقل، میل (شهوت) و تیموس (thymos)  یا بخش پرشور و غرورآمیز نفس. به نظر سقراط، نفس انسان صرفاً در عقل (که به دنبال حقیقت و خیر است) و میل (که

صدانت نسبت‌سنجی خودآیینی معرفتی با گواهی؛ پیشنهادی آشتی‌جویانه آیا اعتماد به سخن دیگران نشانه‌ای از ناپختگی معرفتی است؟ اگر خودآیینی فضیلت و الزامی عقلانی است، «گواهی دیگران» در نظام باورهای انسان چه جایگاهی دارد؟ مقاله‌ای با عنوان «نسبت‌سنجی خودآیینی و گواهی؛ پیشنهادی آشتی‌جویانه» نوشته امید کشمیری و با همکاری محمدرضا امینی به این مهم می‌‌ پردازد‌. این مقاله به یکی از تنش‌های مهم در معرفت‌شناسی معاصر می‌پردازد: نسبت میان خودآیینی و اتکا به آرای دیگران. طبق برخی قرائت‌های جاافتاده، اعتماد به سخن

: باوجود اجماع ظاهری بر ارزش برابری، تعریف، محدوده و چگونگی تحقق آن محل مناقشه‌ی جدی جریان‌های فکری مختلف است. مارکسیسم با تأکید بر برابری در نتیجه و مالکیت اشتراکی، و لیبرالیسم با تأکید بر برابری فرصت‌ها و شایسته‌سالاری، هر یک تعریف خاصی از برابری ارائه داده‌اند که با نقدهای جدی مواجه شده است. در این میان، استاد مرتضی مطهری (۱۲۹۸-۱۳۵۸ش) در مواجهه با جریان‌های سوسیالیستی، لیبرالی و افکار التقاطی، کوشید تا با تکیه بر مبانی حکمت متعالیه، پاسخی بومی و در عین حال جهان‌شمول به این پرسش‌ها ارائه دهد.

مقدمه و اهداف: منطقه قفقاز جنوبی به‌عنوان یکی از صفحات شطرنج ژئوپلیتیک اوراسیا، پس از تحولات نظامی ۲۰۲۳ و ورود به سال ۲۰۲۵، شاهد بازتعریف جدی ساختار موازنه قوا بوده است. پروژه «دالان زنگزور» که از بند نهم توافق آتش‌بس ۲۰۲۰ سرچشمه می‌گیرد و به دنبال اتصال سرزمین اصلی جمهوری آذربایجان به نخجوان از طریق استان سیونیک ارمنستان است، اکنون با متغیر مداخله‌گر جدیدی یعنی طرح ایالات متحده تحت عنوان «جاده ترامپ برای صلح و رفاه» تلاقی یافته است. این طرح که با فرمان ریاست‌جمهوری در اوت ۲۰۲۵ رسمیت یافت، با وا

مقدمه و اهداف:حدوداً شش دهه ازظهور نوواقع‌گرایی/واقع‌گرایی ساختاری در رشته روابط بین‌الملل می‌گذرد و همواره شاهد مداخلات تجویزی نوواقع‌گرایان علم‌گرا در مناظرات مربوط به سیاست خارجی در کل و سیاست خارجی ایالات متحد به طور خاص بوده‌ایم. از آنجا که برخی از منتقدان نوواقع‌گرایی ملاحظات تجویزی نوواقع‌گرایی را در تضاد با علمی بودن و/یا ساختارگرا بودن آن می‌دانند و تاکنون بحثی مستوفا و مستقل در این مناظره در برابر آن مطرح نشده، این مقاله نشان می‌دهد که انتقادات مزبور بر اساس مبانی فرانظری نوواقع‌گرایی

مقدمه و اهداف: هویت مفهوم اصلی و پیچیده‌ای در علوم انسانی و اجتماعی است که تعریف «خود» را می‌سازد و پایۀ اصلی انسجام، تمایز و کنش‌های گروه‌ها، سازمان‌ها و کشورها محسوب می‌شود. با وجود اهمیت حیاتی این مفهوم، تحلیل‌های هویتی موجود در میدان پژوهش اغلب دچار سه آسیب بنیادین هستند: اول، پراکندگی موضوعی که در آن پژوهش‌ها به صورت جزیره‌ای بر متغیرهای منفک (مانند زبان یا دین) متمرکز می‌شوند؛ دوم، تقسیم‌بندی سطحی که در آن تحلیل‌ها در یکی از سطوح فردی یا ملی متوقف مانده و از درک تعامل این سطوح باز می‌مانند

مقدمه و اهداف: سیاست‌گذاری فرهنگی معمولاً با مجموعه‌ای از اقدامات، نهادها و برنامه‌هایی شناخته می‌شود که در حوزه فرهنگ طراحی و اجرا می‌شوند. بااین‌حال، در پسِ این اقدامات، هدفی بنیادی‌تر نهفته است و آن اثرگذاری بر نظام باورها، نگرش‌ها، ارزش‌ها و در نهایت رفتار شهروندان است. از این منظر، سیاست‌گذاری فرهنگی را می‌توان نوعی مداخله آگاهانه برای ایجاد، تقویت یا تغییر الگوهای ذهنی و رفتاری افراد و گروه‌های اجتماعی تلقی کرد. اهمیت این مسئله تنها به تحقق اهداف فرهنگی محدود نمی‌شود. فرهنگ گاه موضوع مست

Extended Abstract Introduction: The US and Israel have waged a long and subversive campaign against Iran ever since the 1979 Islamic Revolution that overthrew the US client, the Shah. This independence and determination of the Islamic Republic to be a subject of inteational relations, rather than an object of them represented a challenge to US geostrategic imperatives that underpin their strategy of global hegemony. Iran’s existence also represents a personal humiliation for the US and Israeli

Extended AbstractIntroduction: The relationship between religion—represented by Al-Azhar in the era of President Abdel Fattah El-Sisi constitutes a central and enduring theme in Political Science and political thought, particularly within Muslim-majority societies. This relationship has played a critical role in shaping the configuration and evolution of contemporary political and ideological currents.Al-Azhar as one of the oldest and most authoritative religious, academic, and histori

مقدمه: در افق سرمایه‌داری معاصر که سازوکارهای سلطه در شبکه‌های زیست-سیاسی، ارتباطی و شناختی رسوب کرده‌اند، مسئلۀ مقاومت و سوژۀ جمعی آن دوباره در مرکز فلسفۀ سیاسی و نظریۀ انتقادی قرار گرفته است. آنتونیو نگری در پیوند سنت مارکسیسم کارگرگرایانۀ ایتالیایی، خوانش اسپینوزایی از قدرت و الهام از فوکو، دلوز و گتاری، این موضوع را در قالب دو مفهوم «مالتیتود» و «مقاومت» بازصورت‌بندی می‌کند. دغدغه پژوهش حاضر، واکاوی نسبت درونی و هستی‌شناختی میان مالتیتود و مقاومت در اندیشۀ نگری با طرح این پرسش است که صورت‌بن

مقدمه و اهداف : در نظام بین‌الملل معاصر و به‌ویژه در عصر اطلاعات، مفهوم قدرت از چارچوب‌های صرفاً مادی و سخت فراتر رفته و ابعاد نرم، ادراکی و شناختی آن به‌طور فزاینده‌ای در کانون رقابت‌های ژئوپلیتیکی قرار گرفته است. بر این اساس، دیپلماسی عمومی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی قدرت نرم، به ابزاری راهبردی برای تأثیرگذاری بر نگرش‌ها، باورها و ترجیحات ذهنی مخاطبان داخلی و بین‌المللی تبدیل شده است. دیپلماسی عمومی معاصر دیگر صرفاً به اطلاع‌رسانی یا تبلیغات سیاسی محدود نیست، بلکه فرایندی شناختی و گفتمانی است

مقدمه و اهداف: از پایان جنگ سرد تاکنون، هم‌پوشانی میان نوآوری‌های فناورانه و تحولات ژئوپولیتیکی، بنیان‌های فهم کلاسیک «بازدارندگی» را دستخوش دگرگونی اساسی کرده است. گذار از منطق بازدارندگی مبتنی بر انباشت تسلیحاتی و قدرت سخت به‌سوی معماری‌های شبکه‌محور و حکمرانی الگوریتمیک، نشانگر ورود به عصر نوینی از راهبرد نظامی است. در این راستا، جنگ روسیه و اوکراین فراتر از یک منازعه منطقه‌ای، به آزمونی واقعی برای سنجش کارآمدی ترکیب «فناوری‌های غیرانسانی» و هوش مصنوعی

افغانستان طی سه دهه گذشته یکی از مهم‌ترین موضوعات دستور کار شورای امنیت سازمان ملل متحد بوده است. از زمان اعمال تحریم‌های طالبان در اواخر دهه 1990 تا استقرار نیروهای بین‌المللی، ایجاد مأموریت کمک‌رسانی سازمان ملل متحد در افغانستان (UNAMA)، حمایت از دولت جمهوری اسلامی افغانستان و مدیریت پیامدهای بازگشت طالبان به قدرت، شورای امنیت با صدور قطعنامه‌های متعدد تلاش کرده است بر روند تحولات سیاسی و امنیتی این کشور تأثیر بگذارد. با این حال، تداوم ناامنی، گسترش فعالیت گروه‌های مسلح و فروپاشی نظام جمهوری د

چکیدهمقدمه: در عصر تحول زیست‌بوم‌های اطلاعاتی و تشدید منازعات بر سر هژمونی معنایی، منازعات راهبردی از عرصه‌های فیزیکی فراتر رفته و به ساحت‌های شناخت، ادراک و حافظه جمعی گسترش یافته‌اند. این مقاله با هستی‌شناسی سازه‌انگارانه و تلفیق نظریه امنیتی‌سازی مکتب کپنهاگ با تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف، جنگ شناختی را به‌مثابه پارادایم مسلط در تقابل ایران و اسرائیل واکاوی می‌کند. جنگ شناختی در این چارچوب، نبردی بر سر کنترل فرآیند ساخت واقعیت است. استدلال مرکزی آن است که جنگ شناختی فراتر از ابزاری تاکتیکی، س

حمله روسیه به اوکراین در سالهای 2014 و 2022 با پیامدهای ژئوپولیتیکی چشمگیری برای آلمان و اروپا، در کنار تصمیم آمریکا از آغاز دهه دوم سده بیست‌و‌یکم برای کاهش مسئولیتش در تأمین مالی امنیت جهانی، آلمان را بر آن داشته است در پیشبرد سیاست خارجی به بازتعریف نقش بین‌المللیِ خود همت گمارد. به بیان دقیق‌تر، کیفیت مناسبات و تعامل انتخابهای راهبردی قدرتهای بزرگ، به ویژه آمریکا و روسیه در طی بیش از یک دهه اخیر به گونه‌ای بر برایندهای نظام بین‌الملل تاثیر نهاده است که سیاستمداران آلمان در بازه زمانی 2014 تا

مقدمه و اهداف: هند به دلیل اهداف اقتصادی و رقابت با چین و پاکستان، به آسیای مرکزی توجه ویژه دارد، اما نبود مرز مستقیم دسترسی آن را دشوار کرده است. افغانستان برای هند مسیر کلیدی محسوب می‌شود و به همین دلیل در دو دهه گذشته دهلی‌نو برای تقویت ثبات این کشور تلاش کرده است. با روی کار آمدن طالبان و نزدیکی آن‌ها به پاکستان، چالش‌های هند افزایش یافته است؛ زیرا پاکستان مانع ارتباط زمینی هند با افغانستان می‌شود. در نتیجه، هند ناچار است هم روابطی قابل‌قبول با طالبان ایجاد کند و هم راه‌هایی برای دور زدن پاک

مقدمه و اهداف: انقلاب مشروطه در ایران را می‌توان نه صرفاً به عنوان یک واقعه سیاسی، بلکه به مثابه یک «عرصه معرفت‌شناختی» نگریست که در آن، برخوردِ سه افق نمادین در نهایت سرنوشت جنبش را رقم زد. مفاهیم بنیادینی همچون قانون، ملت، آزادی، حاکمیت و نمایندگی که در مدرنیته اروپایی حامل معانی و کارکردهای نهادیِ مشخصی بودند در ایرانِ عصر قاجار به کانون مبارزات معنایی بدل شدند. هر یک از سه نیروی اجتماعی اصلیِ انقلاب یعنی روحانیت، روشنفکران نظری و روشنفکران ابزاری این مفاهیم را از دیدگاه‌ه

مقدمه و اهداف: با وجود اهمیت نظریه سیاسی جمهوری اسلامی، نسبت میان بُعد اسلامیت و مردمی‌بودن آن و نیز جایگاه مردم، ولی‌فقیه و نهادهای حاکمیتی همچنان نیازمند تبیین دقیق و منسجم است؛ زیرا فقدان پشتوانه نظری کافی می‌تواند به برداشت‌های متفاوت و نوسان در رویکردهای حکمرانی منجر شود. از سوی دیگر، بهره‌گیری از میراث فلسفه سیاسی اسلام، به‌ویژه اندیشه سعادت‌گرایانه فارابی، می‌تواند زمینه‌ای مناسب برای بازخوانی و تحلیل الگوی سیاسی جوامع اسلامی فراهم آورد. بر این اساس، هدف مقاله حاضر آن است که با بررسی و مق

چکیده مبسوطمقدمه و اهداف: باتوجه به‌اهمیت شایان توجه مبادی هستی‌شناسی در ترسیم نظام‌های فلسفی و نظریات علمی، به‌ویژه در حوزه فلسفه سیاسی، این مقاله در صدد است تا با تحلیل مبادی هستی‌شناختی عدالت در حکمت سیاسی متعالیه، تلاشی نظام‌مند را برای استقرار نظریه عدالت مبتنی ‌بر این مبادی ارائه دهد. بر این اساس و با فحص در آثار مطرح فلاسفه مبرز حکمت متعالیه از صدرالمتألیهن تا فلاسفه معاصر این مکتب، تلاش شده تا به‌این پرسش پاسخ داده شود که هستی‌شناسی عدالت در حکمت سیاسی متعالیه بر چه ارکان و مبانی‌ای استو